Planeetprincipes als Ik-dragers
een verdere uitwerking
21.2
bladzijde 2 van 3
Voorwaardelijk verbonden
De verschillende ontwikkelingsstappen in het Ik-proces volgen elkaar in de tijd op, en volgen ook voorwaardelijk uit elkaar, zowel in de man als in de vrouw.
Het meisje blijft binnen de maansfeer van de moeder, (of een andere omhullende figuur) zolang zij zich blijft identificeren met het beeld dat naar haar wordt teruggespiegeld. Haar Ik blijft inert totdat het wordt afgescheiden door de machtsinvloed van het saturnale Ik. Dit kan als puberteitsproces van binnenuit in haar plaatsvinden, of door een factor van buitenaf worden aangezet.
Op zijn beurt moet dit saturnale Ik in beweging gehouden worden door de spiegelende Maan. Zonder dat stagneert het rijpingsproces en krijgt de tendens tot vasthouden aan tradities en verstarring enerzijds, en isolatie en vervreemding anderzijds een kwade kans. De saturnale kern is in zich niet levensvatbaar en zal in geïsoleerde toestand ten slotte afsterven: De wisselwerking tussen Saturnus en diens spiegel, de Maan, is daarmee een essentiële ontwikkelingsfactor in de man zowel als in de vrouw.
Breuken
Naast deze Ik-ontwikkelaar (de Maan) en Ik-drager (Saturnus) is er nog een derde factor in het spel. Want steeds opnieuw moet het oude evenwicht worden verbroken en grenzen worden overschreden en/of verlegd. Hier komt Uranus te voorschijn. Deze verbreker speelt een belangrijke rol in het losmakingsproces van zowel de jongen als het meisje ten opzichte van de moeder. In deze veerman-functie werkt hij aan de achterzijde van Saturnus als diens verborgen gevolg (21.1).
Uranus kán echter, als hij op eigen houtje het evenwicht tussen Maan en Saturnus verbreekt, trauma's veroorzaken. Deze kunnen leiden tot dissociatie en ten slotte zelfs vernietiging van het Ik tot gevolg hebben. Seksueel misbruik, met name incestervaringen hebben begrijpelijkerwijs dit diepe Ik-vervreemdende effect. Maar ook excommunicatie, vervolging en ontheemding kunnen een mens losrukken van zijn wortels en het proces van verworteling en innerlijke integratie van het Ik intens verstoren.
Collectieve systemen binnen een godsdienst of maatschappij treden vaak op als vervanger van het persoonlijk Ik; in deze projectie schuilt echter ook het gevaar, dat dit beschadigde en verzwakte Ik zichzelf in het collectieve verliest, de gewetensfunctie kwijt raakt.
Uranus als ijsbreker
Afgezien van deze risico's heeft Uranus zijn eigen taak en plaats in het Ik-proces. Deze behelst niet het bewaken van een grens, maar deze juist te overschrijden. In deze hoedanigheid breekt hij de veilige sfeer van de vertrouwde beelden en opvattingen open. Hij schuift een gordijn weg, geeft zicht op een krachtenveld, dat tot nu toe aan het oog onttrokken was, en brengt hiermee in het persoonlijke veld een onpersoonlijke krachtenstroom op gang. Deze nieuwe vitaliteit draagt weliswaar de kiem van het waardevrije en creatieve in zich, maar veroorzaakt met zijn actie in het persoonlijke veld in eerste instantie vooral chaos.
De sprookjes Blauwbaard en Vleerkens Vogel (*) verhalen over deze rol van Uranus in het Ik-proces.
-.-.-.-.-.-
literatuurlijst, onderwerpen per pagina, woordenlijst, afbeeldingen,